• ARSA

UDHEZUES rreth maceve

Updated: May 20, 2020

Urime për macen ose kotelen tuaj të re! Ky udhëzues është dizenjuar për t'ju përgjigjur disa prej pyetjeve më themelore dhe shqetësimet që mund të keni në lidhje me mikun tuaj të ri. Ne shpresojmë që ky udhëzues do të jetë i dobishëm për ju dhe ju urojmë lexim të këndshëm!

Sinqerisht,

ARSA




TEMAT E TRAJTUARA


Kotelet

Ushqimi

Nevojat Personale

Shëndeti

Lojra


Macja e Rritur

Shtëpia e saj e re

Ushqimi

Prezantimi i maces së re me macen e parë

Shëndeti


Tema Speciale

Sindromi High Rise

Sterilizimi




KOTELET

Kotele e shpetuar nga rruga | ARSA | Maj 2020

Ushqimi Udhëzues bazik për ushqimin e koteleve:

• Ushqejeni kotelen me ushqim të posaçëm për kotele. Sigurohuni që është i përshtatshëm për moshën dhe statusin shëndetësor të koteles tuaj.

• Ushqime natyrore përfshijnë mish të papërpunuar. Ushqimi i papërpunuar duhet të jetë gjithmonë i freskët. Shmangni ushqyerjen me mish të papërpunuar për kotelet më të vogla se 20 javë.

• Përfshini rregullisht disa ushqime me lagështi në dietë (ushqim i blerë posaçërisht).

• Herë pas here mund të ushqeni kotelen me pulë të zier. Ju lutemi sigurohuni që ushqimi mos të ketë salcë me qepë ose substanca të tjera toksike të pranishme (shih më poshtë).

• Asnjëherë mos i jepni kocka të gatuara koteles sepse mund të thyhen gjatë përtypjes dhe të shkaktojnë dëme të brendshme.

• Llojet e ndryshme të peshkut si sardelet në konserve, ton apo salmon mund të ofrohen nganjëherë (bëni kujdes me halat e peshkut). Ju lutemi të mos ushqeni kotelen me peshk shpesh.

• Siguroni që kotelja të ketë ujë të freskët në dispozicion gjithmonë.

• Kotelet duhen ushqyer të paktën 4 herë në ditë.

• KUJDES!!! Mos e ushqeni kotelen me këto gjëra: qepë, hudhër, çokollatë, kafe apo produkte me kafeinë, brumë buke, avokado, rrush, arra duke përfshirë grurin. Fruta, fara frutash, domate, kërpudha, peshk vazhdimisht, kockat e gatuara, copa të vogla të kockave të papërpunuara ose stoli yndyrore.

Ku urinon dhe defekon kotelja ime?

Ka shumë lloje të ndryshme të kutive me rërë, por në thelb ju keni nevojë për një kuti që i jep mjaft vend koteles tuaj të lëvizë, gjithashtu kutia duhet të ketë anët mjaft të ulëta që kotelja juaj të mund të hyjë lehtë.


Rëra

Ka shumë lloje rërash komerciale në dispozicion, ju duhet të eksperimentoni dhe të përdorni atë që funksionon më mirë për macen tuaj. Shmangni rërat aromatike.

Njerëzit mund të pëlqejnë erën e rërës aromatike por maceve nuk u bën mirë.


Si ta trajnoj kotelen të përdorë kutinë me rërë?

Me kujdes vendosni kotelen tuaj në kutinë me rërë disa minuta pasi ai ka mbaruar së ngrëni dhe dy minuta pasi ai është zgjuar nga gjumi. Macet nga instinkti preferojnë ta mbulojnë urinën e tyre. Instinktet e tij do bëjnë që ai të fillojë të gërmojë në rërë dhe pas disa minutash ai do ta kuptojë vetë se cfarë duhet të bëjë në kuti.

Pastrimi

Sigurohuni që kutia me rërë të jetë gjithmonë e pastër. Macet nuk pëlqejnë të përdorin kutitë e pista. Rëra duhet ndërruar përditë. Një herë në dy javë, kutia duhet larë tërësisht.




Shëndeti

Kotele te shpetuara nga rruga | ARSA | Prill 2020

Vaksinimi konsiderohet si një nga mënyrat më të lehta për të ndihmuar kotelen tuaj të jetojë një jetë të gjatë, të shëndetshme. Ka vaksina të ndryshme për sëmundje të ndryshme dhe kombinime të vaksinave per të cilat duhet të diskutoni me veterinerin.

Kur duhet të vaksinohet kotelja ime?

Kotelet marrin automatikisht antitrupat nga qumështi i nënës. Këta antitrupa ndihmojnë në mbrojtjen kundër sëmundjeve infektive derisa sistemi i koteleve zhvillon imunitet. Kur kotelja është rreth gjashtë deri në tetë javëshe, veterineri juaj mund të fillojë të administrojë një seri vaksinash në intervale tre-katër javore deri sa kotelja arrin 16 javëshe.

Çfarë shenjash klinike mund të shfaqen pasi kam vaksinuar kotelen?

Në shumicën e rasteve, kotelet nuk shfaqin simptoma nga vaksinimi. Reagimet ndaj vaksinës janë zakonisht të vogla dhe jetëshkurtra. Shënjat klinike përfshijnë:

• Temperaturë

• Ngathtësi

• Humbje e oreksit

• Të vjella

• Diarre

• Enjtje dhe skuqje përreth vendit të injektimit



Lodra për Kotelet

Kotelet në javët e tyre të hershme luajë me pothuajse çdo gjë. Ju mund të doni të blini shumë lodra por mos harroni, ato mund të jenë po aq të lumtur duke luajtur me një top prej letre i cili koteles mund ti ngjajë me një mi. Një kujdes i rëndësishëm në këtë moshë: mos e lini kotelen tuaj të luajë me duart tuaja sepse mund të zhvillohen zakone të këqija ku ajo vazhdon t'ju gric me thonj dhe ju kafshon edhe kur rritet. Duart përdorini vetëm për të ledhatuar kotelen, lodrat janë për të luajtur.


Pse të luash?

• Duke luajtur me macen tuaj e lejon ate të zhvillojë aftësitë e saj të gjuetisë.

• Ushtrimi nga e luajtura ndihmon kotelen tuaj të mbajë një peshë të shëndetshme.

• Eshtë një mënyrë pozitive për lirimin e energjisë negative apo agresivitetit.

• Forcon lidhjen midis maces dhe ju.

• Është zbavitëse!

MACET E RRITURA

Mace e rritur e shpetuar nga rruga | ARSA | Shkurt 2020

Ju, i/e dashur adoptues keni bërë gjënë më të mirë duke adoptuar një mace në moshe të madhe dhe ne jemi shumë mirënjohes! Shumë pak njerëz adoptojnë mace të rritura duke preferuar kotelet po ju keni marrë një vendim shumë human dhe macja juaj e re do ju sjellë aq më shumë kenaqësi për këtë arsye.


Para se të sjellësh në shtëpi Macen tende:

Macet janë territoriale, dhe duke ardhur në një shtëpi të re, ato ndihen me vërtetë të shqetësuara. Eshtë një ambient i ri, dhe kush e di se çfarë mund të rrijë aty? Bëjini asaj një nder duke i siguruar një zonë të vogël të sajën sidomos gjatë ditëteve të para. Një banjo, dhomë, lavanderi ose dhomë gjumi rezervë do të funksionojë mirë. Furnizoni dhomën me sendet e maces si ushqim, ujë, lodra, vend për tu kruajtur dhe një kuti me rërë.

Në një cep të dhomës krijoni një vend ku të vendosni tasin me ujë dhe tasin me ushqim. Kjo duhet të jetë larg kutisë me rërë.

Thonjtë e maceve duhen të shkurtohen herë pas here. Ato e bëjnë vetë këtë duke gërvishtur mbi gjëra. Kjo është një sjellje normale për macet por ju do preferonit që mos ta bejnë kete në mobiljet tuaja prandaj duhet ti jepni maces një hapësirë të veçantë ku ajo mund të gervishtë.


Një “scratch post” si kjo në foton më lartë është zgjidhje ideale për ju dhe për macen tuaj. Macja në fillim nuk e di se cfarë ështe ajo dhe ndoshta do të preferojë divanin. Këtu duhet të bëheni vigjilent dhe në momentin që i vendos thonjtë në divan, thuaj me zë te lartë “JO” dhe pastaj cojeni te scratch post duke ia vëne putrat mbi të. Kur macja e përdor atë, ështe momenti që ta lavdëroni dhe ta përkëdhelni në mënyrë që ajo ta kuptojë që po bën një gjë të mirë. Shumë shpejt ajo do ta kuptojë. Në asnjë mënyre mos e qëlloni macen kur ajo bën të kundërtën dhe përdor divanin, thjesht ngrini zërin, macet janë mjaft të ndjeshme dhe e kuptojnë menjëherë kur kanë bërë gabim.



Dita e parë: Tani çdo gjë është gati për ta sjellë macen tuaj në shtepi.

Kur të mbërrini në shtëpi, menjëherë mbylleni macen në një dhomë të qetë ku janë dhe të gjitha sendet. Këto duhet të përfshijnë: një kuti me rërë, tasin me ushqim, tasin me ujë, lodra dhe një scratch post. Merrni macen dhe çojeni te kutia me rërë që ajo të mësojë menjëherë se ku duhet të shkojë. Në qoftëse ajo del jashtë, mos e vendosni sërish atje sepse ajo do ta zbulojë përsëri kur të ketë nevojë për të.

Dilni nga dhoma dhe lëreni për 15 minuta vetëm që të mësohet me rrethinat e saj të reja.

Uluni në dysheme dhe lëreni macen të vijë vetë te ju. Mos e detyroni atë. Në qoftëse ajo nuk ju afrohet, lëreni dhe provojeni përsëri më vonë. Disa mace janë të frikësuara, dhe mund të futen poshtë krevatit ose në vende të fshehta dhe të mos dalin derisa ju të ikni. Kjo ndodh kryesisht me mace qe s’kanë besim ndaj njerëzve për arsye se mund të kenë qenë keqtrajtuar nga njerëzit në rrugë ku ka jetuar. Bëhuni të duruar sa të mësohet dhe të fitojë besimin tuaj, nuk do jetë gjithmonë kështu.

Ushqimi

Edhe pse është e pranueshme që ta ushqesh macen me një përzierje të ushqimit të lagësht dhe të thatë, është e rekomanduar që maceve t’u japësh një dietë me ushqime të thata vetëm. Një ushqim i plotë i thatë është një dietë optimale për macen tuaj sepse ajo siguron të gjithë përbërësit e ushqimit lagësht/thatë, më i mirë si për dhëmbët e saj edhe për sistemin e tretjes. Mos harroni të lini një tas të madh me ujë të freskët gjithmonë.

Kur ndryshoni dietën e maces, duhet ta bëni atë gradualisht. Gjatë një periudhe prej disa javësh, ulni sasinë e ushqimit te lagësht dhe rrisni sasinë e ushqimit të thatë. Një ndryshim në dietë shumë shpejt mund të shkaktojë diarre.

Si të prezantoni macen e re me macen e parë

Lëreni macet të njohin njëra-tjetrën në mënyrën e tyre. Bëjeni këtë në ditën e dytë. Hapni derën e dhomës ku është macja e re ngadalë në mënyrë që ato mund të shohin njëra-tjetrën, por nuk mund të prekin njëra-tjetrën. Ato mund të fillojnë të mjaullijnë dhe të shfaqin shenja territorializmi. Kjo është normale. Kurrë mos i lini macet vetëm, duhet të mbikëqyrni takimet e tyre të para. Mund të duhen disa ditë deri në disa muaj para se macet mund të arrijnë një marrëveshje! Asnjëherë mos i nxitoni.

Për të evituar grindjet midis maceve, tasat e ujit dhe të ushqimit duhet ti kenë të vecanta, mos i ushqeni nga i njejti tas. Disa ekspertë rekomandojnë të paturit dy kuti me rërë, një për secilën mace. Gjithmonë sigurohuni që ti jepni atyre vëmendje të barabartë në mënyrë që ato të mos bëhen xheloze për njëra-tjetrën.





Shëndeti

Macet duhen të mjekohen kunder krimbave çdo 3-6 muaj. Kjo bëhet te veterineri dhe është proces i shpejtë dhe i lirë. Flisni me veterinerin tuaj për cdo vaksinë që mund t’i duhet maces si dhe për cdo shqetësim tjetër që mund të keni. Kur nuk jeni të sigurt për dicka, mos hezitoni të shkoni te veterineri!




Tema Speciale

Nëse keni adoptuar një mace të rritur, ajo duhet të qëndrojë në ambiente të mbyllura për të paktën një muaj ose më gjatë nëse është e mundur, për të parandaluar ikjen e tyre. Duke e mbajtur në ambiente të mbyllura macja do të identifikojë shtëpinë si territorin e saj që duhet mbrojtur. Duke e lënë jashtë, ajo mund të iki dhe mundësia është e madhe është që nuk do të kthehet më.

Sindroma e ndërtesave të larta

Kur vjen vera, shumë njerëz, përfshirë dhe ne që mbajmë mace, hapim dritaret me dëshirë për të shijuar motin e mirë. Për fat të keq, në mënyrë të pandërgjegjshme ne mund ti rrezikojnë miqtë tanë katërputroshë. Dritaret pa rrjeta janë një rrezik i vërtetë për macet, të cilat bien nga to aq shpesh sa që veterinerët kanë një emër për këtë fenomen – Sindroma e Ndërtesave të Larta. Gjatë muajve të ngrohtë, veterinerët në Spitalet Veterinare në Amerikë hasen me mesatarisht tre deri në pesë raste të tilla në javë. Këto rënie mund të rezultojnë në nofulla të shpartalluara, mushkëri të shpuara, gjymtyrë dhe pelvise të thyera, madje edhe në vdekje.



Fakte të shpejta: Sindroma e Ndërtesave të Larta

Macet kanë instinkte mbijetese të shkëlqyera dhe ato nuk “hidhen” qëllimisht nga vende të larta që mund të jenë të rrezikshme. Shumica e maceve bien aksidentalisht nga dritaret e ndërtesave të larta, tarracat. Macet kanë aftësi të shkëlqyera për të përqëndruar vëmendjen në gjithçka që i intereson. Tërheqja ndaj një zogu apo kafshe tjetër mund të jetë mjaftueshëm shpërqendruese që t’i shkaktojë atyre humbje ekuilibri dhe rënie. Meqënëse macet nuk kanë frikë nga lartësia dhe pëlqejnë të qëndrojnë në lartësi, njerëzit shpesh hamendësojnë që ato mund të kujdesen për veten e tyre. Megjithëse macet me kthetrat e tyre mund të kapen në lëvoret e pemëve dhe sipërfaqe të tjera si parvazet e dritareve, ndërsa betoni apo sipërfaqet e tullave janë më të vështira.

Kur macet bien nga vende të larta ato nuk bien në këmbët e tyre. Në fakt, ato bien me këmbët e tyre pak të hapura, gjë që mund të shkaktojë plagë serioze në kokë dhe pelvis.

Është ide e gabuar që macet nuk lëndohen nëse ato bien nga ndërtesa një ose dy-katëshe. Ata mund të rrezikojnë më shumë kur bien nga distanca më të shkurtra sesa nga lartësi mesatare apo të larta. Distancat e shkurtra nuk u japin atyre mjaftueshëm kohë për të rregulluar pozicionimin e trupit në mënyrë që të bien në rregull.

Mbani mend që kur macet bien nga ndërtesa të larta, ato mund të përfundojnë në trotuare apo rrugë që janë të rrezikshme dhe jofamiljare për to. Asnjëherë mos hamendësoni që kafsha nuk i ka mbijetuar rënies; menjëherë çojeni atë në spitalin më të afërt veterinar apo tek veterineri i saj. Macet të cilat bien nga lartësitë kanë mundësi të mbijetojnë në 90% të rasteve, nëse ato marrin mjekimin e duhur menjëherë.

Sindroma e Ndërtesave të Larta është 100% e parandalueshme.<